Posted on 19 สิงหาคม 2026 PBL : Problem & Project Based Learning
Problem Based Learning Model : PBL (การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน)
รูปแบบการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ถูกนำมาใช้ครั้งแรกเมื่อปี 1960 ใน McMaster University ประเทศแคนาดา เนื่องจากการสอนในรูปแบบบรรยาย ถ่ายทอดองค์ความรู้แบบเดิมถือว่าไม่เพียงพอกับการเตรียมนักศึกษาแพทย์ให้พร้อมกับการฝึกปฏิบัติทางคลินิกในการทำงานจริง จึงได้ปรับเปลี่ยนพัฒนากระบวนการเรียนรู้ ให้นักศึกษาได้เน้นการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหาและเรียนรู้ด้วยตนเอง ก่อนที่ Howard Barrows จะใช้คำว่า Problem-Based Learning (PBL) มาเรียกการเรียนรู้รูปแบบดังกล่าวในปี 1974
แนวทางออกแบบกระบวนการทำงานของผู้เรียนใน Problem Based Learning
ในกระบวนการทำงานของผู้เรียนตามหลัก Problem Based Learning นั้นมีการออกแบบไว้หลากหลายรูปแบบโดยขึ้นอยู่กับบริบทของวิชา เนื้อหา อาจารย์ผู้สอน และข้อจัดกัดต่าง ๆ ทั้งนี้กระบวนการทำงานของผู้เรียนสามารถแบ่งเป็นช่วงสำคัญได้ 5 ช่วง ดังต่อไปนี้
Phase 1: Clearly Define the Problem ระบุปัญหาที่ตนเองหรือกลุ่มสนใจร่วมกันอย่างแท้จริง
- Identify the Problem ให้ผู้เรียนค้นหาปัญหาที่สนใจและต้องเป็นปัญหาจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง อภิปรายหรือถกประเด็นปัญหาในเชิงลึกถึงความสำคัญของปัญหานั้นผ่านการตั้งคำถามว่า ทำไม (Why) อย่างไร (How) และเมื่อไหร่ (When)
- Explore pre-existing knowledge ระบุสิ่งที่ผู้เรียนรู้แล้ว และเตรียมตัวหรือกระตุ้นให้ผู้เรียนพร้อมสำหรับการเรียนรู้ต่อไป
- Identify Required Knowledge ระบุสิ่งที่พวกเขายังไม่รู้และสิ่งที่พวกเขาจำเป็นต้องรู้ ซึ่งประเด็นเหล่านี้จะถูกนำไปค้นคว้าเพิ่มเติมเพื่อแก้ปัญหาหรือตอบประเด็นปัญหา
Phase 2: Develop a plan ผู้เรียนพัฒนาแผนการทำงานของตนเองเพื่อค้นหาคำตอบ หาข้อมูลเพื่อแก้ไขปัญหา ซึ่งอาจจะการทำงานร่วมกันระหว่างผู้เรียนก็ได้เช่นกัน โดนสามารถทำเป็นขั้นตอนย่อยได้ 2 ขั้น ดังนี้
- Content Exploration วางแผนค้นคว้าข้อมูลเพิ่มเติม ผ่านกระบวนการต่าง ๆ เช่น ค้นคว้าข้อมูลใน Website หนังสือ หรือสื่อต่าง ๆ เช่น VDO, Image, Podcast และฟังบรรยายจากวิทยากรหรือผู้เชี่ยวชาญ
- Critical Analysis วางแผนที่จะทบทวน วิเคราะห์ และประเมินความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือของข้อมูล รวมถึงแหล่งที่มา
Phase 3: Implement the plan ลงมือปฏิบัติตามแผนงานที่ได้วางไว้ ทั้งการค้นคว้าข้อมูล หรือทำการทดลอง หรือสร้างผลิตภัณฑ์ถ้าจำเป็น ในขั้นตอนนี้ผู้สอนควรมีการกระตุ้น ให้ข้อเสนอแนะ หรือจัดกระบวนการให้นักเรียนพูดคุย ระดมสมอง ซักถาม หรือมีการอภิปรายผล เพื่อให้ได้มาซึ่งข้อสรุป วิธีการแก้ไขปัญหา คำตอบของประเด็นปัญหา หรือการตั้งคำถามกระตุ้นให้ผู้เรียนสนใจทำซ้ำหรือสร้างประเด็นปัญหา และแนวทางค้นคว้าความรู้เพิ่มเติมต่อไป
Phase 4: Evaluate the output & Reflection หลังจากสิ้นสุดการค้นคว้าหรือหาคำตอบของประเด็นปัญหา เพื่อให้เกิดประสิทธิผลสูงสุดของกระบวนการเรียนรู้ ควรมีการให้ผู้เรียนประเมินผลการเรียนรู้ของตนเอง ว่ามีสิ่งที่ได้เรียนรู้จากประเด็นปัญหานี้มีอะไรบ้างและยังต้องค้นคว้าต่อยอดความรู้อะไรเพิ่มเติม
Phase 5: Share & Present เป็นขั้นตอนที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้หรือถ่ายทอดวิธีการแก้ไขของพวกเขา ผ่านการนำเสนอ งานเขียน VDO หรือวิธีการอื่น ๆ และยังเป็นโอกาสให้อาจารย์ผู้สอนได้ชื่นชมให้รางวัลแก่ “ความพยายาม” ของผู้เรียน
บทบาทของอาจารย์
บทบาทหน้าที่ของอาจารย์ในการสอนตามหลักการ Problem-Based Learning (PBL) นั้นจะมีการปรับเปลี่ยนจากผู้บรรยาย ถ่ายทอดองค์ความรู้ไปสู่หน้าที่ ดังต่อไปนี้
- Facilitator อาจารย์ควรจัดกระบวนการและกระตุ้นให้ผู้เรียนเป็นเจ้าของการเรียนรู้ของตนเอง โดยไม่ต้องให้คำตอบหรือถ่ายทอดองค์ความรู้แก่พวกเขาโดยตรง เช่น ชวนให้นักเรียนถามคำถามหรือพูดคุยเกี่ยวกับประเด็นปัญหา หลักความคิดเบื้องต้น กระตุ้นให้ผู้เรียนระบุสิ่งที่ต้องรู้ แนะนำแหล่งหาข้อมูล ระดมความคิดเพื่อหาแนวทางแก้ไขที่เป็นไปได้ และจัดกิจกรรมให้ผู้เรียนได้สะท้อนคิด
- Resource Provider อาจารย์ควรสนับสนุนให้ผู้เรียนค้นคว้าข้อมูล หาความรู้ในการแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง แต่ก็สามารถแนะแหล่งหาข้อมูล หรือใช้ข้อมูลที่เตรียมเอาไว้ได้ โดยขึ้นอยู่กับบริบทของผู้เรียน เนื้อหา และธรรมชาติของรายวิชา
- Coach อาจารย์มีบทบาทในการสร้างแรงบันดาลใจ กระตุ้น และสนับสนุนผู้เรียนให้พัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ และการแก้ปัญหา ให้ไปในทิศทางที่ถูกต้องผ่านการตั้งคำถาม
- Observer อาจารย์ควรหมั่นเฝ้าสังเกตเพื่อประเมินความก้าวหน้าและความเข้าใจของนักเรียนอย่างสม่ำเสมอ พร้อมให้ข้อเสนอแนะเพื่อช่วยให้พวกเขาปรับปรุงผลงานของพวกเขา
ข้อดีของ Problem Based Learning ที่ช่วยให้การเรียนรู้ของผู้เรียนดีขึ้นกว่าเดิม
- High Engagement ด้วยการใช้ปัญหาที่มาจากโลกความเป็นจริง พร้อมทั้งเลือกประเด็นปัญหาในการเรียนรู้มาจากผู้เรียน หรือให้ผู้เรียนเป็นผู้กำหนดปัญหาด้วยตนเองจะเป็นการกระตุ้นให้เกิดความสนใจ เห็นคุณค่าและดึงดูดให้ผู้เรียนอยู่กับกระบวนการเรียนรู้ได้มากขึ้น หรือเรียกว่าเป็นหนึ่งในการเรียนรู้แบบ “Active Learning” นั่นเอง
- Self-Directed Learning กระบวนการเรียนรู้นี้จะส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถกำหนดเป้าหมาย วางแผน และดำเนินการเรียนรู้ด้วยตัวเอง ผ่านการกำหนดประเด็นปัญหา การวิเคราะห์ปัญหา การสืบค้น และหาวิธีแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง
- Learning Ownership ส่งเสริมให้ผู้เรียนเป็นเจ้าของการเรียนรู้ของตนเอง เกิดความรับผิดชอบต่อการเรียนรู้ของตนเอง หากได้มีการฝึกฝนตามกระบวนการนี้ซ้ำ หรือบ่อยครั้ง จะสามารถต่อยอดไปสู่ Lifelong Learning Skills ได้
- Problem-Solving Skills การนำประเด็นปัญหาจากโลกความจริง (real-world problems) มาใช้จะเป็นการฝึกฝนทักษะการแก้ปัญหา เนื่องจากผู้เรียนจะต้องระบุปัญหา สืบค้นที่มา ปัจจัยที่ส่งผลต่อปัญหา รวมถึงการระดมสมองถึงวิธีการแก้ไขปัญหา และได้ลงมือค้นคว้าวิจัย หรือสร้างชิ้นงานทดสอบอีกด้วย
- Critical Thinking and Analytical Skills การนำประเด็นปัญหาที่ซับซ้อนมาใช้ในการเรียนรู้จะให้ผู้เรียนได้ฝึกฝนทักษะการคิดวิเคราะห์ ในส่วนของการแยกแยะ สาเหตุของปัญหาและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง และจะยังช่วยฝึกฝนทักษะการคิดเชิงวิพากษ์สำหรับการตัดสินใจเลือกวิธีการแก้ไขปัญหาของตนเองหรือของกลุ่ม นอกจากนี้สำหรับประเด็นปัญหาบางอย่างอาจจะต่อยอดไปสู่การคิดเชิงสร้างสรรค์และการพัฒนานวัตกรรม Creativity and Innovation) และทักษะการค้นคว้าวิจัยอีกด้วย (Research Skills)
- Time Management ด้วยกระบวนการเรียนรู้ที่ยาวนานมุ่งเน้นให้ผู้เรียนเป็นเจ้าของและรับผิดชอบกระบวนการเรียนรู้ของตนเอง จะเป็นการฝึกฝนทักษะการจัดการที่จะต้องวางแผนและจัดลำดับความสำคัญของการทำงานให้มีประสิทธิภาพ
- Reflection and Self-Assessment ในแต่ละช่วงของการเรียนรู้อาจารย์ผู้สอนจะต้องมีการประเมิน ตำตามให้คำแนะนำด้วยแนวทาง Coaching ซึ่งจะส่งผลให้ผู้เรียนได้ฝึกที่จะสะท้อนถึงกระบวนการเรียนรู้ และการประเมินตนเอง ซึ่งจะช่วยให้พวกเขาเข้าใจจุดแข็งและจุดที่ต้องปรับปรุงของตนเอง
- Collaboration and Teamwork สำหรับการเรียนรู้ที่มีการทำงานเป็นกลุ่มจะช่วยให้ผู้เรียนพัฒนาทักษะการสื่อสาร การเจรจา และความร่วมมือ
ข้อจำกัดของการเรียนรู้ตามกระบวนการ Problem Based Learning
- Lack of familiarity กระบวนการเรียนรู้นี้ผู้สอนจะปรับบทบาทเป็นผู้คอยให้คำแนะนำ ตั้งคำถาม เพื่อให้ผู้เรียนสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเองจึงอาจจะเกิดความยุ่งยาก และไม่คุ้นชินเนื่องจากตามปกติแล้วอาจารย์ผู้สอนจะเป็นคนถ่ายทอดความรู้เป็นหลัก
- High resource demand อาจจะต้องมีการใช้ทรัพยากรบุคคลเข้ามาช่วยในกระบวนการเรียนรู้ เพราะกระบวนการจำเป็นต้องมีการให้คำแนะนำ การประเมิน รวมถึงการเตรียมให้ผู้เรียนส่วนใหญ่เข้าถึงช่องทางการเรียนรู้ สื่อการเรียนรู้ จึงอาจจะต้องใช้ทรัพยากรคอมพิวเตอร์ อินเตอร์เน็ต ห้องสมุดในการค้นคว้าข้อมูล รวมถึงห้องปฏิบัติการสำหรับผู้เรียนที่มีการทำผลิตภัณฑ์แก้ไขปัญหาอีกด้วย
- Information overload ด้วยข้อมูลที่มากเกินไปอาจจะส่งผลให้ผู้เรียนขาดความมั่นใจในกระบวนการเรียนรู้ ซึ่งผู้สอนจำเป็นต้องคอยดูแล ประเมินให้คำแนะนำอย่างสม่ำเสมอ
- Time consuming ประสิทธิผลของกระบวนการเรียนรู้นี้จำเป็นต้องใช้ระยะเวลานานและมีการทำซ้ำบ่อย ๆ ซึ่งอาจจะต้องมีการออกแบบร่วมกันทั้งหลักสูตร
Project-Based Learning Model (การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน)
แนวทางออกแบบกระบวนการเรียนรู้ Project Based Learning
Project-based Learning เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่มีคล้ายคลึงกับ Problem-based Learning โดยทั้ง 2 แนวทางจะส่งเสริมการเรียนรู้แบบเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางและช่วยพัฒนาทักษะที่จำเป็น เช่น การทำงานร่วมกัน การคิดวิเคราะห์ และการเรียนรู้ด้วยตนเอง ซึ่งในบางครั้งนักวิชาการก็ใช้ตัวย่อแบบเดียวกัน คือ “PBL” แต่บางครั้งอาจย่อเป็น “PjBL” เพื่อให้สามารถแยกแยะ มีความแตกต่างกัน ในรายละเอียดของกระบวนการเรียนรู้ทั้ง 2 แบบมีจุดที่แตกต่างกันอยู่ ดังนี้
| Problem Based Learning (PBL) | Project Based Learning (PjBL) | |
| Focus/Outcome | เน้นการได้มาซึ่งวิธีการแก้ปัญหา อาจจะใช้ได้ทั้งการทดลอง วิจัย และสืบค้นข้อมูล | มุ่งเน้นการสร้างสิ่งที่ตอบสนองต่อโจทย์ตั้งต้น เช่น ผลิตภัณฑ์, กระบวนการ, ความรู้ |
| Time Frame | กระบวนการเรียนรู้สามารถถูกออกแบบให้สิ้นสุดได้ทั้งระยะยาวหรือสั้น เช่น วันสัปดาห์ หรือ เดือน | กระบวนการเรียนรู้มักจะใช้เวลานาน หรือประกอบไปด้วยหลายขั้นตอน โดยอาจจะเป็นได้ตั้งแต่หน่วยเดือน เทอม หรือปีการศึกษาขึ้นอยู่กับขนาดของผลิตภัณฑ์ |
| Student Role | Primarily involves identifying, researching, and solving the problem.เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ผู้เรียนต้องระบุประเด็นปัญหา ลงมือค้นคว้าวิจัย และแก้ไขปัญหา | Involves designing, planning, and creating a final product.เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนคิดค้น ออกแบบ วางแผนขั้นตอนการทำงาน และสร้างผลิตภัณฑ์ |
| Teacher Role | ทำหน้าที่ชี้นำการอภิปราย ถกเถียงข้อมูล ผ่านการตั้งคำถาม และการกระตุ้นผู้เรียนลงมือสำรวจ ค้นคว้าข้อมูลที่ลึกซึ้งมากขึ้น | ทำหน้าที่ coach หรือ ให้คำชี้แนะ สนับสนุนเครื่องมือ สนับสนุนกระบวนการทำงานในการทำโครงานของผู้เรียน |
โดยส่วนใหญ่นั้นเมื่ออาจารย์ผู้สอนต้องการนำเอา PBL หรือ PjBL มาประยุกต์ใช้กับรายวิชาของตนเองนั้นจะสามารถนำกระบวนการ ขั้นตอน หรือเทคนิคทั้ง 2 รูปแบบมาปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทหรือเป้าหมายรายวิชาได้ หรือสามารถออกแบบตามแนวทางเบื้องต้นในบทความ ดังนี้
แนวทางออกแบบกระบวนการทำงานของผู้เรียนใน Project Based Learning
- การระบุและกำหนดโครงการ (Identifying and defining the project)
- Driving Question or Challenge คือการตั้งคำถามหรือกระตุ้น เพื่อท้าทายผู้เรียนให้เกิดความสนใจเกี่ยวกับบริบทรอบตัวผู้เรียนหรือกลุ่ม เพื่อจะนำไปสู่การค้นคว้าเกี่ยวกับโจทย์หรือประเด็นที่จะนำไปพัฒนาเป็นโครงงาน
- Research ให้ผู้เรียนศึกษาและค้นคว้าข้อมูล องค์ความรู้ หรือทฤษฎี หลักการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องและจำเป็นต่อการลงมือทำโครงงาน
- Selecting the topic คือการให้ผู้เรียนประมวลผลข้อมูล องค์ความรู้ ทฤษฎี ถกเถียงกันในกลุ่มเพื่อทำการตัดสินใจเลือกประเด็น
- วางแผนโครงการ (Project Planning)
- Design the project framework ให้ผู้เรียนวางแผนขั้นตอนการทำงานต่าง ๆ เพื่อให้การสร้างทำโครงานสำเร็จลุล่วง เช่น การกำหนดขั้นตอน ระยะเวลา ทรัพยากรที่ต้องใช้ ผู้รับผิดชอบ ในขั้นนี้จะเป็นการให้อิสระผู้เรียนในการกำหนดโดยอาจารย์ผู้สอนจะเพียงให้คำแนะนำปรึกษาแก่ผู้เรียนเพื่อให้โครงงานสำเร็จตามกรอบเวลาที่กำหนดเท่านั้น
- Design project monitoring & evaluation ออกแบบวิธีการติดตามการทำงานและการวัดผลการทำโครงงาน เช่น วัดผลการใช้งานกระบวนการ การใช้ความรู้ หรือใช้ผลิตภัณฑ์ที่คิดหรือทำขึ้น
- ดำเนินโครงการ (Project Implementation)
- Generating ideas ผู้เรียนจะร่วมกันระดมสมอง ถกเถียง ใช้องค์ความรู้ เพื่อคิดค้นกระบวนการ หรือองค์ความรู้ที่จำเป็นต้องใช้ในการทำโครงงาน รวมถึงการออกแบบผลิตภัณฑ์
- Make a Prototypes ผู้เรียนใช้ทักษะการทำงานเชิงช่างเพื่อสร้างผลิตภัณฑ์ต้นแบบ รวมถึงทดสอบ ปรับปรุง แก้ไขผลิตภัณฑ์ในเบื้องต้นตามความเห็นกลุ่ม ผู้เชี่ยวชาญ หรืออาจารย์
- Testing Product in authentic setting นำผลิตภัณฑ์ไปใช้งานในบริบทจริง พร้อมทั้งทำการเก็บข้อมูลการใช้งานเพื่อนำมาสรุปผลที่เกิดขึ้น ซึ่งผลจากการใช้งานในสภาพแวดล้อม บริบทจริงนั้นจะช่วยให้ผู้เรียนได้เห็นสิ่งที่เกิดขึ้น เห็นความสำคัญ ความเชื่อมโยงระหว่าง เนื้อหาความรู้ ทักษะ ที่จะนำไปใช้จริง รวมถึงการคิดไตร่ตรอง ต่อยอดความคิดไปยังอนาคตอีกด้วย
- สรุปผลโครงการ (Project Conclusion)
- Report on project findings ให้ผู้เรียนเขียนสรุปข้อมูลจากการลงมือทำโครงงาน เช่น กระบวนการทำงานของโครงงานว่าเป็นไปตามแผนที่ได้วางไว้หรือไม่อย่างไร อธิบายสรุปกระบวนการที่ใช้แก้ไขปัญหาหรือดำเนินงานในบริบทจริง องค์ความรู้ที่เกิดขึ้น หรือตัวผลิตภัณฑ์ที่สร้างสรรค์ขึ้น และผลที่เกิดขึ้นจากการนำผลิตภัณฑ์ไปใช้งานในบริบทจริง รวมทั้งแนวคิดที่สามารถต่อยอดในอนาคต
- Learning Report/Journal ในทุกขั้นตอนการทำงานอาจารย์ผู้สอนควรจะให้ผู้เรียนแต่ละคนได้บันทึกข้อมูลการทำงานและการเรียนรู้ในแบบรายงานตนเอง (self-report/learning journal) รวมถึงการพูดคุยกันเป็นระยะจนกว่าโครงงานจะแล้วเสร็จ
- ดำเนินโครงการ (Project Implementation)
- Presentation/Pitching ในขั้นสุดท้ายควรจัดให้มีการแบ่งปันโครงการโดยการนำเสนอ เข้าร่วมงานสัมมนา จัดเวทีสาธิต จัดนิทรรศการ หรือแพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อแสดงผลงาน อธิบายผลลัพธ์ความรู้สึกแลกเปลี่ยนประสบการณ์ข้อคิดเห็น ซึ่งผู้เรียนจะได้ฝึกฝนการจัดทำสื่อ เรียนรู้วิธีการนำเสนอที่น่าสนใจ ฝึกฝนทักษะการสื่อสาร
- Sharing and Reflection แลกเปลี่ยนสิ่งที่ได้เรียนรู้จากการดำเนินโครงงานและเชื่อมโยงสิ่งที่ได้เรียนรู้กับวัตถุประสงค์การเรียนรู้และเนื้อหาของรายวิชา ซึ่งอาจารย์สามารถให้ feedback ชื่นชมถึงความพยายามในการทำโครงงานได้เช่นเดียวกับ Problem-Based Learning ซึ่งจะช่วยให้ผู้เรียนเห็นคุณค่าของสิ่งที่ได้ทำ เห็นคุณค่าในตัวเอง ภูมิใจกับความสามารถ ทักษะ และความรู้ที่พัฒนาขึ้น
PBL References:
Barrows, H. S., & Tamblyn, R. (1980). Problem-based learning: An approach to medical education.
https://books.google.co.th/books?hl=th&lr=&id=9u-5DJuQq2UC&oi=fnd&pg=PR5&dq=Barrows,+H.+S.,+%26+Tamblyn,+R.+(1980).+Problem-based+learning:+An+approach+to+medical+education.+New+York:+Springer&ots=k4PJmx8Gmb&sig=KpCNxsgNcy3I4Qh0_naNBSlHla8&redir_esc=y#v=onepage&q=Barrows%2C%20H.%20S.%2C%20%26%20Tamblyn%2C%20R.%20(1980).%20Problem-based%20learning%3A%20An%20approach%20to%20medical%20education.%20New%20York%3A%20Springer&f=false
The Tutor in Problem Based Learning: A Novice’s Guide by Dr. Allyn Walsh (2005)
chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://srs-slp.healthsci.mcmaster.ca/wp-content/uploads/2022/08/novice-tutor-guide-2005.pdf
How to Practice Academic Medicine and Publish from Developing Countries? By S. Nundy et al. (2022)
https://www.researchgate.net/publication/355487645_The_Why_and_How_of_Problem-Based_Learning
How effective the problem-based learning (PBL) in dental education. A critical review By Ali Alrahlah (2016)
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1013905216300396
The problem-based learning model by Leonardo Gonzarlez (2019)
https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/8924063
Problem-Based Learning: An Inquiry Approach” by John Barell
https://books.google.co.th/books?hl=th&lr=&id=Le10AwAAQBAJ&oi=fnd&pg=PP1&dq=Problem-Based+Learning:+An+Inquiry+Approach%22+by+John+Barell&ots=lCDzh8fTgm&sig=YjsJH50tW57vbWcftQCWLagU8wE&redir_esc=y#v=onepage&q=Problem-Based%20Learning%3A%20An%20Inquiry%20Approach%22%20by%20John%20Barell&f=false
The Power of Problem-Based Learning” edited by Barbara J. Duch, Susan E. Groh, and Deborah E. Allen
https://ebook.untag-sby.ac.id/files/original/2386e04edf92ef2d24c9e6cfe4bbb7ea.pdf
Facilitating Problem-Based Learning” by Maggi Savin-Baden
https://books.google.co.th/books?hl=th&lr=&id=nypEBgAAQBAJ&oi=fnd&pg=PP1&dq=Facilitating+Problem-Based+Learning+Maggi+Savin-Baden&ots=NRwL3yJqyI&sig=oHwBRjnkJEuvT5niNmBM4YEGTU4&redir_esc=y#v=onepage&q=Facilitating%20Problem-Based%20Learning%20Maggi%20Savin-Baden&f=false
Instructional Design Australia. Applying Problem Based Learning (PBL).
https://instructionaldesign.com.au/pbl/
Physiopedia. (n.d.). Problem based learning.
https://www.physio-pedia.com/Problem_Based_Learning
Leming, M. What is problem-based learning? The Hun School of Princeton.
https://www.hunschool.org/resources/problem-based-learning
Spencer, J. (2017). What is Problem-Based Learning? How to use it in your classroom
https://www.youtube.com/watch?v=RGoJIQYGpYk
McMaster University, Faculty of Health Sciences, Canada. (2025)
https://fhshrwelcome.mcmaster.ca/did_you_know/problem-based-learning/#:~:text=of%20Health%20Sciences-,Problem%20Based%20Learning,holistic%20approach%20to%20medical%20education.
PjBL References :
Project-Based Learning vs. Problem-Based Learning by Sara Segar on SpacesEDU
https://spacesedu.com/en/blog/project-based-learning-vs-problem-based-learning/
Problem-Based Learning vs. Project-Based Learning: Understanding the Differences and Benefits by Christian Boakye on Betabox Learning
https://betaboxlearning.com/problem-based-learning-vs-project-based-learning-understanding-the-differences-and-benefits
Problem and Project Based Learning by Amena Karimi, Fatima Nasiry, and Zainab Mirzaie in Strong Schools Instructional Strategies and Engaging Pedagogies
https://pressbooks.pub/schools/chapter/problem-and-project-based-learning
TeachThought supports critical thinking and innovation in the classroom https://www.teachthought.com/project-based-learning/phases/
การจัดการเรียนการสอนในแนว Project-Based Learning สำหรับโรงเรียนเทคโนโลยีฐานวิทยาศาสตร์ โดย ศูนย์นวัตกรรมนโยบาย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกลาธนบุรี
chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/http://pichet-pinit.in.th/wp-content/uploads/2017/02/Final-Report-PjBL-Part-1.pdf
The Seven Steps of Project Based Learning Model to Enhance Productive Competences of Vocational Students by Nizwardi Jalinus, Rahmat Azis Nabawi, Aznil Mardin (2017)
https://www.researchgate.net/publication/320470314_The_Seven_Steps_of_Project_Based_Learning_Model_to_Enhance_Productive_Competences_of_Vocational_Students/link/59e757ed4585152d5f04e25c/download?_tp=eyJjb250ZXh0Ijp7InBhZ2UiOiJwdWJsaWNhdGlvbiIsInByZXZpb3VzUGFnZSI6bnVsbH19
Key Principles for Project-Based Learning by Lucas Education Research (2013)
chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.lucasedresearch.org/wp-content/uploads/2021/02/Key-Principles-for-PBL-White-Paper-1.pdf